T.C. ANAYASASI İLGİLİ HÜKÜMLER

Cumhurbaşkanı Seçilme Şartları

Türkiye Cumhuriyeti 1982 Anayasası’nın 101. maddesi Cumhurbaşkanı seçilme şartlarını düzenlemektedir. Söz konusu hükme göre Cumhurbaşkanı seçilebilmek için gerekli şartlar şunlardır:

Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşı Olmak

Cumhurbaşkanı adayının seçilmesi ve vatandaşların seçimi bir siyasi hak niteliğindedir. Siyasi haklar da genel olarak sadece vatandaşlara tanınır. Aynı şekilde Cumhurbaşkanı olabilmek için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması elzemdir. Vatandaşlığın doğumla ve sonradan kazanılmasının bir önemi yoktur. (Anayasanın 101. maddesinin birinci fıkrası)

Kırk Yaşını Doldurmuş Olmak

Milletvekili seçilebilmek için on sekiz yaş yeterli iken Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kırk yaşını doldurmak gerekir. (Anayasanın 101. maddesinin birinci fıkrası).

Yüksek Öğrenim Yapmış Olmak

Milletvekili olabilmek için ilkokul mezunu olmak yeterli iken Cumhurbaşkanı olabilmek için yüksek öğrenim yapmış olmak yani üniversite bitirmiş olmak gerekir. (Anayasanın 101. maddesinin birinci fıkrası)

Milletvekili Seçilme Yeterliliğine Sahip Olmak

Anayasa’nın 76. maddesinde milletvekili seçilme yeterlilikleri düzenlenmektedir. Cumhurbaşkanı’nın da on sekiz yaş sınırı ve ilk okul mezunu olma şartı dışındaki milletvekili seçilme yeterliliklerine sahip olması gerekir. (Anayasanın 101. maddesinin birinci fıkrası)

T.C. Anayasası Madde 76 - Milletvekili Seçilme Yeterliliği: "Onsekiz yaşını dolduran her Türk milletvekili seçilebilir.

En az ilkokul mezunu olmayanlar, kısıtlılar, askerlikle ilişiği olanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar; zimmet, ihtilâs, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler.

Hakimler ve savcılar, yüksek yargı organları mensupları, yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanları, Yükseköğretim Kurulu üyeleri, kamu kurum ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri ile yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri ve Silahlı Kuvvetler mensupları, görevlerinden çekilmedikçe, aday olamazlar ve milletvekili seçilemezler."

Daha Önce En Fazla Bir Kez Cumhurbaşkanı Seçilmiş Olmak

Anayasa’nın 101. maddesinin ikinci fıkrasında Cumhurbaşkanı’nın en fazla iki kez seçilebileceği düzenlenmektedir. Dolayısıyla daha önce birden fazla kez Cumhurbaşkanı seçilmiş olan birisi tekrar Cumhurbaşkanı adayı olamaz. Ancak belirtmek gerekir ki Anayasa’nın 116. maddesinin üçüncü fıkrasında milletvekilliği genel seçimlerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yenilenmesi yani fesih kararı alınması durumunda ikinci kez seçilip görev yapmakta olan Cumhurbaşkanı’nın tekrar seçilebileceği kabul edilmiştir.

T.C. Anayasası Madde 116 (İlgili Fıkra) - Seçimlerin Yenilenmesi: "Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir."

İlgili Mevzuat Hükümleri

T.C. Anayasası Madde 101 – Cumhurbaşkanı Adaylık ve Seçimi: "Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından, doğrudan halk tarafından seçilir.

Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.

Cumhurbaşkanlığına, siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az yüzbin seçmen aday gösterebilir."