Türk Anayasa Hukukunda Gelişim
Türkiye Cumhuriyeti’nin 1961 ve 1982 Anayasalarında mülkiyet hakkı, temel bir hak olarak düzenlenmiştir. Toplum yararı gözetilerek yapılan sınırlandırmalar, keyfilikten uzak ve hukuk devleti ilkesine uygun olmak zorundadır.
⚖️ Sınırlama Rejimi
Her iki anayasada da mülkiyetin kamu yararı amacıyla sınırlanabileceği belirtilmiştir. Ancak bu müdahale, hakkın özünü zedeleyemez.
📏 Ölçülülük İlkesi
1982 Anayasası mülkiyet hakkına müdahalelerde ölçülülük kriterini getirmiştir. Müdahale, ulaşılmak istenen amaçla orantılı olmalıdır.
Uluslararası Standartlar ve AİHM
Mülkiyet hakkı, AİHS Ek 1 No.lu Protokol çerçevesinde korunur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), mülkiyeti ulusal hukuklardan bağımsız, özerk bir kavram olarak değerlendirir.
Anayasa Mahkemesi (AYM), son dönem bireysel başvuru kararlarında AİHM içtihatlarını referans alarak koruma kalkanını genişletmiştir. AYM kararları, anayasal metinlerin yaşayan hukuktaki karşılığını belirlemektedir.
