AYM Bireysel Başvuru Karar Özetleri – 30.03.2026

**Olayın Özeti:**
Başvurucu Duygu Çam'ın özel bir şirketteki iş akdi feshedilmiş, ancak fesih bildiriminde ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarında işveren farklı bir grup şirketi (G. Satış ve Pazarlama A.Ş.) olarak gösterilmiştir. Başvurucu, kendisinin çalıştığını düşündüğü "E. Pazarlama ve Satış A.Ş." (Şirket) aleyhine işe iade davası açmıştır. İlk derece mahkemesi davayı husumet yokluğundan reddetmiş, ancak başvurucunun istinaf başvurusu üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi, grup şirketleri arasında organik bağ bulunduğu ve başvurucunun gerçek işverenini bilemeyeceği gerekçesiyle istinafı kabul ederek dosyayı yerel mahkemeye iade etmiştir. Yerel mahkeme bu karara uyarak davanın kabulüne karar vermiştir. Ancak davalı Şirket'in ikinci istinaf başvurusu üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi bu kez önceki kararından dönerek, başvurucunun kendi işverenini bilecek durumda olduğu ve şirketler arasında organik bağ veya muvazaanın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın husumet yokluğundan kesin olarak reddine karar vermiştir. Başvurucu, yargılamanın çelişkili ilerlemesi ve davasının esastan incelenmemesi nedeniyle adil yargılanma ve mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini iddia ederek bireysel başvuruda bulunmuştur.

**Mahkemenin Değerlendirmesi:**
AYM, başvurucunun şikayetlerini mahkemeye erişim hakkı kapsamında incelemiştir. Davanın husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesinin mahkemeye erişim hakkına bir müdahale teşkil ettiğini tespit etmiştir. Bu müdahalenin Anayasa'nın 13. maddesinde öngörülen kanunilik, haklı sebep ve ölçülülük ilkelerine uygun olup olmadığını değerlendirmiştir. Özellikle Bölge Adliye Mahkemesi'nin aynı konuda çelişkili iki karar vermesi ve nihai kararında davalı şirketler arasındaki organik bağı yeterince araştırmadan, başvurucunun kendi işverenini bilmesi gerektiği varsayımıyla davayı usulden reddetmesi üzerinde durulmuştur. Mahkeme, yargılamanın bu şekilde bir usul engeline takılarak esastan incelenmemesinin, davacının haklılığını ispatlama ve etkili bir yargı yoluna başvurma imkanını ortadan kaldırdığına hükmetmiştir. Nihai kararın, mahkemeye erişim hakkına yapılan müdahalenin ölçüsüz ve hukuk güvenliği ilkesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

**Sonuç:**
Anayasa Mahkemesi, başvurucunun mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.

İhlal durumu: Var
İhlal varsa ihlalin konusu: Mahkemeye erişim hakkı
İhlalin giderilmesi yolu: Yargılamanın yenilenmesi

**Olayın Özeti:**
Başvurucu Ömer Keleş, 23 Haziran 2017 tarihinde, polis memurlarının adli bir vakaya müdahalesi sırasında, bir kolluk personelinin silahından çıkan kurşunla yaralanmıştır. Başvuru konusu, bu yaralanmaya ilişkin yürütülen soruşturma ve kovuşturmanın etkisiz olması, eylemin yanlış vasıflandırılması ve beraat ile sonuçlanması nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasıdır.

Olay, bir araçtan ateş açıldığı yönündeki ihbar üzerine polis ekiplerinin şüpheli bir araca müdahalesiyle başlamıştır. İhbarcı Z.T.'nin saldırganların aracını trafikte görmesi üzerine polisler, içinde beş kişinin bulunduğu araca yaklaşarak şahıslardan inmelerini istemiştir. Ancak şüpheliler araçtan inmeyi reddetmiş; sürücü A.Ö. araç içinde av tüfeği almaya çalışmış, M.C.A. (asker olduğunu belirterek) görevlileri iteklemiştir. A.Ö. ve M.A. araçtan inip çevreye küfürlü sözler sarf etmiş, A.Ö. arabadan tüfeği almıştır. Polis memurları havaya uyarı ateşi açmış, ancak şüpheliler teslim olmayıp çevredekileri taciz etmeye çalışmıştır. Kolluk tutanağına göre, bir polis memuru A.Ö.'nün elindeki tüfeği almaya ve M.C.A. ile A.Ö.'yü etkisiz hâle getirmeye çalışırken, sağ elindeki silahı itiş kakışın etkisiyle kazara patlamıştır. Başvurucunun yaralandığı, olay yerindeki vatandaşların bildirmesi üzerine fark edilmiştir.

Başvurucu, sağ koltuk altından girip omzundan çıkan mermiyle kemik kırığına neden olacak şekilde yaralanmış ancak hayati tehlike atlatmıştır. Olayla ilgili farklı beyanlar alınmıştır:
* **Başvurucunun kardeşi M.K.:** Polislerin havaya iki el ateş ettiğini, ardından elinde silah olan bir polisin kendilerine yaklaşarak tabancayı doğrultup yanında duran başvurucuya "bilinçsizce" ateş ettiğini iddia etmiştir.
* **Şüpheli polis memuru E.A.:** Havaya iki el uyarı ateşi açtığını, şüphelilerle kalabalık arasına set olmaya çalışırken silahının "kazara dikey olarak" patladığını ve bir vatandaşın koluna isabet ettiğini ileri sürmüştür.
* **Diğer polis memuru T.Ö. (tanık):** E.A.'nın beyanlarını büyük ölçüde teyit ederek, mücadele sırasında silahın "kazara patladığını" düşündüğünü belirtmiştir.
* **İhbarcı Z.T. ve şüpheli araçtaki yolcu E.H.T.:** Olay anına dair genel olarak benzer betimlemeler yapmış, uyarı ateşleri ve sonrasında yaşanan arbede sırasında bir el silah sesi geldiğini ve başvurucunun yaralandığını ifade etmişlerdir. E.H.T. ayrıca araçta iki büyük tüfek bulunduğunu görmüştür.

**Mahkemenin Değerlendirmesi:**
Anayasa Mahkemesinin olaya ilişkin değerlendirmesi ve hukuki gerekçeleri, sunulan karar metninde yer almamaktadır.

**Sonuç:**
Anayasa Mahkemesinin başvuru hakkında verdiği nihai karar ve varsa tespit ettiği ihlal durumu ile giderim şekline ilişkin bilgiler, sunulan karar metninde bulunmamaktadır.

—
İhlal durumu: Karar metninde bulunmamaktadır.
İhlal varsa ihlalin konusu: Karar metninde bulunmamaktadır.
İhlalin giderilmesi yolu: Karar metninde bulunmamaktadır.

**Olayın Özeti:**
Başvurucu Mehmet Küçük, Muğla'daki taşınmazı için 2018 yılında yapı kayıt belgesi almıştır. Yatağan Orman İşletme Müdürlüğü, yapının ve taşınmazın bir kısmının devlet ormanında kaldığı gerekçesiyle yapı kayıt belgesinin iptali talebiyle idari dava açmıştır. Muğla 1. İdare Mahkemesi, davanın sonucunun başvurucunun hukuksal menfaatini etkileyeceği gerekçesiyle davanın başvurucuya ihbarına karar vermiştir. Bu ara karar başvurucuya tebliğ edilmişse de başvurucu, tebligat zarfındaki dava dosya numarasının ve içeriklerin kendi davasıyla ilgili olmadığını, başka bir dosyaya ait olduğunu düşünerek herhangi bir beyanda bulunmamış ve yargılamaya katılmamıştır. Mahkeme, yargılama sonunda yapı kayıt belgesinin iptaline karar vermiş ve bu karar istinaf yoluyla kesinleşmiştir. Kesinleşen karar başvurucuya tebliğ edilmemiştir. Başvurucu, yapı kayıt belgesinin iptal edildiğini 25/2/2021 tarihinde, görevlilerin elektriği kesmek için evine gelmesi üzerine öğrendiğini belirtmiş ve 21/3/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

**Mahkemenin Değerlendirmesi:**
Başvurucu, yanlış evrak tebliğ edildiği için yargılamadan haberdar olmadığını, savunma yapamadığını, iddia ve delillerini sunamadığını belirterek mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir. AYM, başvurucunun ihlali öğrendiği iddia ettiği 25/2/2021 tarihinden önce ihlali öğrendiğini gösteren somut bir bulguya rastlamadığını ve bu tarihin kabul edilebilir olduğunu belirterek başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar vermiştir. AYM, mahkemeye erişim hakkının, bir uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyabilme ve etkili bir şekilde karara bağlanmasını isteyebilme anlamına geldiğini vurgulamıştır. Üçüncü kişilerin, menfaatlerini etkileyen davalara katılabilmeleri ve iddia/savunmalarını dile getirebilmelerinin bu hak kapsamında bir güvence olduğunu belirtmiştir. Hukuki dinlenilme hakkı ve silahların eşitliği ilkesiyle de bağlantılı olan bu güvenceye göre, davanın sonucundan doğrudan etkilenecek kişilerin yargılama hakkında bilgi sahibi olmaları ve açıklamalarda bulunmalarına imkan sağlanması gerekmektedir. Somut olayda, başvurucunun maliki olduğu yapıya ilişkin yapı kayıt belgesinin iptali davasının sonucunun doğrudan kendisini etkilemesi nedeniyle, yargılama sürecine katılımının sağlanmaması mahkemeye erişim hakkına müdahale teşkil etmiştir.

**Sonuç:**
Anayasa Mahkemesi, başvurucunun yargılamaya katılımının sağlanmaması nedeniyle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. İhlalin sonuçlarının giderilmesi için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın Muğla 1. İdare Mahkemesine gönderilmesine, tazminat takdirine yer olmadığına hükmetmiştir.

İhlal durumu: Var
İhlalin konusu: Mahkemeye erişim hakkı
İhlalin giderilmesi yolu: Yargılamanın yenilenmesi